Die beperkings op ’n testateur se testeervryheid
October 1, 2018
When should a contract be signed in the presence of witnesses and is it a formal requirement for a valid and binding agreement?
October 1, 2018

Wanneer moet ’n kontrak in die teenwoordigheid van getuies onderteken word en is dit ’n formaliteitsvereiste vir ’n geldige en bindende ooreenkoms?

Tydens die ondertekening van dokumente word daar algemeen voorsiening gemaak vir twee getuies om die dokument saam met die kontrakterende partye te onderteken. Die doel hiervan is dat, sou daar later ’n dispuut ontstaan tussen partye, die getuies geroep kan word om te getuig dat die partye wel die ooreenkoms onderteken het en dat dit die betrokke partye se handtekeninge is. Dit gebeur egter meer en meer dat dokumente elektronies onderteken word en dat partye en getuies nie meer in mekaar se teenwoordigheid is terwyl ondertekening plaasvind nie. Dit gebeur ook in sekere gevalle dat daar nie getuies beskikbaar is om die dokumente te onderteken nie en dan word bloot nagelaat om getuies te laat onderteken.  

In die lig van bogenoemde ontstaan die vraag dikwels of dit ’n formaliteitsvereiste is dat ’n ooreenkoms in die teenwoordigheid van getuies onderteken moet word en wat die effek daarvan op die afdwingbaarheid van die ooreenkoms is. Ten einde hierdie vraag te beantwoord is dit nodig om te verstaan dat, alhoewel dit algemene praktyk is om ooreenkomste op skrif te stel, dit in baie gevalle nie ’n vereiste vir ’n geldige en afdwingbare ooreenkoms tussen die partye is nie. ’n Skriftelike ooreenkoms is in meeste gevalle ’n blote weerspieëling van die vooraf mondelinge ooreenkoms wat partye gesluit het en wat die terme en voorwaardes daarvan uiteensit. Só ’n mondelinge ooreenkoms is geldig en afdwingbaar tussen die partye al word dit nie op skrif gestel nie, maar die partye mag steeds verkies om hulle bedoelings skriftelik uiteen te sit sou daar in die toekoms ’n dispuut ontstaan. 

Kragtens huidige wetgewing word wel bepaal dat sekere ooreenkomste op skrif moet wees en dat dit deur die partye daartoe en in die teenwoordigheid van twee bevoegde getuies onderteken moet word. Voorbeelde van sodanige ooreenkomste is:  

  • Testamente, soos bepaal deur die Wet op Testamente van 1953; 
  • Ooreenkomste waarvolgens onroerende eiendom vervreem word, soos bepaal kragtens die Wet op Vervreemding van Eiendom van 1981; en 
  • Borgstellingooreenkomste 

Dit is derhalwe belangrik om te verseker dat indien dit vereis word deur wetgewing, getuies die ooreenkoms onderteken. In die gevalle waar dit nie ’n vereiste is nie, is dit die besluit van die partye self of hulle die ooreenkoms in die teenwoordigheid van getuies moet onderteken. Dit sal egter nie die geldigheid van die ooreenkoms beïnvloed indien dit nie deur wetgewing vereis word nie.  

Indien u enige verdere navrae het oor hierdie onderwerp of indien ons u kan help om ‘n mondelingse ooreenkoms op skrif te stel om ‘n moontlike latere dispuut te voorkom, kontak gerus vir Tiaan Jordaan by tiaanj@asl.co.za.