Staff news
July 30, 2018
Corporate Control – Financial Assistance
July 30, 2018

Korporatiewe Beheer – Finansiële Bystand

In terme van die bepalings van die Maatskappywet No. 61 van 1973 (“die Ou Wet”) was daar ’n verbod geplaas op die verskaffing van finansiële bystand waartydens ’n maatskappy sy eie aandele aankoop. Hierdie verbod word egter hersien met die inwerkingtreding van die Maatskappywet No. 71 van 2008 (“die Nuwe Wet”) en meer spesifiek in terme van die bepalings van artikel 44 en artikel 45 van die Nuwe Wet.

Die bepalings van artikel 44 en artikel 45 van die Nuwe Wet gee aan die direksie van ’n maatskappy die bevoegdheid om, buiten die mate waartoe ’n maatskappy se Memorandum van Inkorporasie (“MOI”) anders bepaal, die maatskappy kan magtig om finansiële bystand te verleen. Finansiële bystand in hierdie konteks kan op een of meer van die volgende wyses geskied: deur ’n lening, die verlening van ’n waarborg, die verskaffing van sekuriteit, en die inskrywing vir enige opsie wat deur die maatskappy of’n verwante of onderling verwante maatskappy, uitgereik is of gaan word.

Alhoewel die bepalings van artikel 44 en 45 van die Nuwe Wet finansiële bystand deur ’n maatskappy moontlik maak, is daar voorwaardes waaraan voldoen moet word soos vervat in artikel 44 en artikel 45 van die Nuwe Wet. Hierdie voorwaardes kan as volg opgesom word:

  • Enige beperkings in die maatskappy se MOI moet nagekom word.
  • Die finansiële bystand moet verskaf word ingevolge ’n aandeleskema vir werknemers, of anders as gevolg van ’n spesiale besluit wat tydens die voorafgaande 2 (twee) jaar aangeneem is wat sodanige finansiële bystand vir die spesifieke ontvanger of ’n kategorie van spesifieke ontvangers, goedkeur.
  • Die direksie moet daarvan oortuig wees dat die maatskappy onmiddellik nadat die finansiële bystand verleen is, aan die solvensie en likiditeitstoets sal kan voldoen soos uiteengesit in artikel 4(1)(a) en 4(1)(b) van die Nuwe Wet, wat bepaal dat:1. die maatskappy se bates, soos billik gewaardeer, gelykstaande is aan die laste van die maatskappy of dit oorskry; en
    2. dit blyk dat die maatskappy in staat sal wees om sy skulde te betaal wanneer dit, in die gewone loop van sake, verskuldig word vir ’n tydperk van 12 (twaalf) maande na die datum waarop die solvensie en likiditeitstoets oorweeg word, of in die geval van ’n uitkering, 12 (twaalf) maande na hierdie uitkering.
  • Die direksie moet daarvan oortuig wees dat die voorwaardes en bepalings waarkragtens finansiële bystand verleen gaan word, redelik en billik ten opsigte van die maatskappy is.

Dit is egter ook belangrik om die bepalings van artikel 45 van die Nuwe Wet in ag te neem. Hiervolgens word bepaal dat wanneer die direksie van die maatskappy besluit het om finansiële bystand te verleen, deur middel van die ondertekening van ’n resolusie, moet skriftelike kennisgewing van die besluit gegee word aan:

  • Alle aandeelhouers, tensy die aandeelhouers almal ook direkteure is; en
  • Alle vakbonde wat die werknemers verteenwoordig.

Kennisgewing van hierdie besluit moet gegee word binne 10 (tien) besigheidsdae indien die finansiële bystand meer as een tiende van die netto waarde van die maatskappy uitmaak, andersins binne 30 (dertig) besigheidsdae van die finansiële jaareinde van die maatskappy.

Versuim om aan die bepalings en die vereistes van die Nuwe Wet te voldoen sal beteken dat die transaksie nietig is. Indien die genoemde transaksie wel nietig verklaar word, sal die maatskappy geen eis hê teen die party aan wie finansiële bystand verleen was, vir die verhaling van enige fondse nie. Buiten die gevolge vir die maatskappy, maak artikel 218(2) van die Nuwe Wet daarvoor voorsiening dat die direkteure wat ten gunste van die besluit gestem het, in hulle persoonlike hoedanigheid aanspreeklik gehou kan word vir enige skade, kostes en/of verliese wat gely is deur die maatskappy as ’n direkte gevolg van nie-nakoming van die bepalings van artikel 44 en artikel 45 van die Nuwe Wet.