Die internasionale etiekstandaard, Reaksie op Nienakoming van Wette en Regulasies (“NOCLAR”), het op 15 Julie 2017 in werking getree. Hierdie standaard, die resultaat van ’n konsultasieproses wat oor 6 jaar gestrek het, het ten doel om as raamwerk te dien vir professionele rekenmeesters t.o.v. die aksies wat hulle moet neem in die openbare belang wanneer hulle van moontlike onwettige dade bewus word (d.w.s. nienakoming van wette en regulasies). Daarbenewens beklemtoon dit weereens die rol wat rekenmeesters speel in die skep van ’n kultuur van goeie korporatiewe bestuur.

As ouditeure is ons ten volle bewus van ons omvattende verslagdoeningspligte ten opsigte van rapporteerbare onreëlmatighede as deel van kliënte aanstellings. Daar is egter baie min leiding of regulasies in terme van die verantwoordelikhede van rekenmeesters wanneer hulle bewus word van nie-nakoming.

Die kode verwys na “professionele rekenmeesters”, wat in die praktyk GR(SA)’s, CCA’s, AGA’s en lede van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Professionele Rekenmeesters (SAIPA) insluit.

Die standaard onderskei tussen die vier kategorieë professionele rekenmeesters:

  • Ouditeure
  • Ander professionele rekenmeesters in die openbare sektor
  • Professionele rekenmeesters in senior posisies in besigheid
  • Ander professionele rekenmeesters in besigheid

Dit is dus van uiterste belang om daarop te let dat hierdie gewysigde kode nie net vir ouditeure geld nie, maar vir ALLE professionele rekenmeesters, hetsy binne of buite praktyk.

Die uiteindelike verantwoordelikheid vir nakoming van wette en regulasies lê steeds by die bestuur en diegene wat verantwoordelik is vir bestuur. Dié beginsel het nie verander nie. Volgens die standaard het professionele rekenmeesters egter nou ook ’n verantwoordelikheid t.o.v. openbare belang en vereis die kode van só ’n rekenmeester om te bepaal watter verdere stappe nodig is. Dit beteken dat die rekenmeester die toereikendheid van die bestuursreaksie moet assesseer nadat hulle die vermoedelike nie-nakoming[1] aan hulle gerapporteer het, en dan bepaal of verdere aksie vereis word.

Dit kan insluit:

  • Om die saak aan ’n toepaslike gesagsliggaam bekend te maak;
  • Om te bedank, of andersins te onttrek van die verhouding;
  • Om ’n opvolgrekenmeester dienooreenkomstig in te lig.

Dit is belangrik om daarop te let dat alle Rapporteerbare Onreëlmatighede  “NOCLAR’s” is, maar dat alle “NOCLAR”-aktiwiteite nie noodwendig Rapporteerbare Onreëlmatighede is nie.

Met die nuwe proaktiewe rol van “NOCLAR” en ’n vinniger reaksie deur die  bestuur, moet ’n mens hoopvol bly dat ons deur hierdie inisiatief ’n afname in nienakoming sal sien.

Kontak asseblief vir Christa Swart per e-pos (christas@asl.co.za) indien u addisionele inligting aangaande bogenoemde benodig.

[1] Die verwagting om “NOCLAR” te identifiseer, sal beperk word tot toepaslike wette en regulasies, d.w.s. dié wat direk verband hou met die professionele rekenmeester se opleidings- en kundigheidsareas en wat ‘n direkte uitwerking op die finansiële state het en/of tot aansienlike boetes kan lei.